مرکز خبر – سد مهاباد که یکی از منابع حیاتی تأمین آب شرب و کشاورزی در شهرستان مهاباد به شمار میرود، با افت چشمگیر ذخایر آبی روبهرو شده است. بر اساس آخرین آمار ارائهشده از سوی اداره امور آب مهاباد، حجم فعلی آب ذخیرهشده در این سد به ۶۱.۵ میلیون متر مکعب رسیده که تنها ۳۵ درصد ظرفیت آن را شامل میشود؛ رقمی که نسبت به ۱۱۲ میلیون متر مکعب در مدت مشابه سال گذشته، کاهش قابل توجهی را نشان میدهد.
در شرایطی که معمولاً ورودی آب به سد از فصل بهار آغاز و تا پایان تابستان ادامه دارد، امسال به دلیل کاهش شدید بارندگی، این روند زودتر از موعد متوقف شده و در حال حاضر ورودی آب سد به صفر رسیده است.
تأمین آب شرب در اولویت، کشاورزی در وضعیت بحرانی
خالد رحمانی، مدیر امور آب مهاباد، در گفتوگو با وبسایت «هاژه» اعلام کرده است که آب شرب شهر مهاباد و ۱۴۱ روستای تحت پوشش همچنان از اولویتهای مدیریت منابع آب بوده و برای این منظور ۲۷ میلیون متر مکعب آب تخصیص یافته است.
با این حال، شرایط برای بخش کشاورزی بسیار نگرانکننده است. میزان تخصیص آب برای کشاورزان در سال جاری تنها ۲۳ میلیون متر مکعب بوده؛ در حالی که در سالهای نرمال این رقم به ۹۰ میلیون متر مکعب میرسد. کاهش این میزان تخصیص، ضمن ایجاد تنش آبی در باغات و مزارع، منجر به عدم تحقق حقابه کشاورزان و خسارات جدی در این بخش شده است.
چشمانداز پاییز نگرانکننده است
بررسیهای سازمانهای هواشناسی و منابع طبیعی نشان میدهد که میزان بارندگی در حوضه آبریز سد مهاباد کمتر از حد نرمال بوده و پیشبینیها برای پاییز نیز وضعیت مطلوبی را نشان نمیدهد. این وضعیت میتواند زمینهساز ورود شهرستان به یک دورۀ بحرانی در تأمین آب شود.
کیفیت آب تحت پایش مستمر است
به گفته مدیر امور آب، کیفیت آب سد مهاباد همچنان مطلوب و پایدار است و تغییر خاصی در آن گزارش نشده است. نمونهبرداریهای منظم توسط سازمان بهداشت و شرکت آب و فاضلاب بهطور مستمر انجام میشود. در صورت تشدید بحران و افت سطح آب، ایجاد اسکلههای شناور با استفاده از اعتبارات دولتی به عنوان راهحل اضطراری در نظر گرفته شده است.
چالشهای گسترده؛ از افت آبهای زیرزمینی تا مصرف صنعتی
رحمانی همچنین به چالشهای فراتر از سد مهاباد اشاره کرده است. به گفته وی، افت سطح و کیفیت آبهای زیرزمینی، خشک شدن چاهها و کاهش دبی چشمهها، بخش عمدهای از منابع تأمین آب در شهرستان را با بحران مواجه کرده است.
در خصوص مصرف صنعتی، پتروشیمی مهاباد نیز یکی از مصرفکنندگان عمده منابع آبی است. طبق اعلام اداره آب، سهم تخصیصیافته به این واحد صنعتی از ۲ میلیون متر مکعب در سال به ۱.۵ میلیون متر مکعب کاهش یافته است که میزان مصرف واقعی آن بین ۱ تا ۱.۳ میلیون متر مکعب در سال گزارش شده است.